Perspektywy rosyjskiego programu kosmicznego w kontekście deorbitacji ISS około 2025 roku

Segment rosyjski ISS

Segment rosyjski ISS

Perspektywy rosyjskiego programu kosmicznego w kontekście deorbitacji ISS około 2020 roku
(na podstawie artykułu zamieszczonego w serwisie Russian Space Web – „A concept of the Russian successor to the ISS autor Anatoly Zak”)

Amerykańsko-rosyjska współpraca przy budowie ISS była wydarzeniem bezprecedensowym w historii podboju kosmosu. Nie brakowało w czasie planowania i realizacji emocji po obydwu stronach i często jak można się domyślać była to kwestia pieniędzy. Amerykanie mieli de facto kilkadziesiąt lat opóźnienia w sprawie stacji kosmicznych, które trzeba było nadgonić, a Rosjanie dla odmiany kilkadziesiąt lat doświadczenia ale kraj który to osiągnął dopiero co upadł i nowa Rosja cierpiała na poważną zapaść gospodarczą.  Nic dziwnego, że gdy budowa ISS wkracza obecnie w ostatnią fazę, obydwie strony myślą co by można w przyszłości osiągnąć samodzielnie. Amerykanie ze względu na możliwości ekonomiczne (choć jest to kwestia dyskusyjna w obliczu zmiany polityki kosmicznej w 2011), a Rosjanie ze względu na olbrzymie doświadczenie zdobyte na przestrzeni czterdziestu lat utrzymywania kolejnych stacji na orbicie. Konflikty ujawniały się również w trakcie wspólnego korzystania ze stacji, gdy Rosjanie chcieli podreperować swój budżet umożliwiając loty turystyczne do swojej części stacji. Amerykanie sprzeciwiali się temu, co irytowało stronę rosyjską, która jeszcze parę lat wcześniej była jedynym państwem posiadającym swoją stację orbitalną. Obydwa kraje zawsze miały inny zamysł w wykorzystaniu przestrzeni kosmicznej. Priorytety amerykańskiego programu co kilkanaście lat się zmieniają. Rosjanie od początku istnienia zakładali, że celem jest ustanowienie stałej obecności człowieka w przestrzeni kosmicznej [1].

W kontekście takich problemów w 2001Rosja zapowiedziała budowę stacji orbitalnej będącej następcą ISS. Miała ona powstać na bazie projektów stacji Mir i Mir 2, gdy tylko Rosja wyjdzie z zapaści gospodarczej. W 2004 roku zespół pod przewodnictwem Nikołaja Anfimowa przedstawił możliwą konfigurację przyszłej stacji. Miała składać się z zespołu napędowego skonstruowanego na bazie statku TKS [2] oraz ciśnieniowego modułu naukowego. W tym czasie jednak Rosja zaczęła wychodzić z kryzysu i stawiać sobie cele bardziej ambitne. W czasie piątego Międzynarodowego Kongresu Aeronautycznego (International Aerospace Congress) zapowiedziano separacje rosyjskich modułów od ISS między rokiem 2015 a 2025. Potwierdzono w tych planach wysoką inklinację orbity nowej stacji w okolicach 70 stopni, co umożliwiłoby obserwację większości terytorium Rosji.

W 2007 roku na konferencji prasowej  zapowiedziano również, że nowa stacja byłaby również platformą dla statków kosmicznych zmierzających w kierunku Księżyca lub Marsa (choć to jest na dzień dzisiejszy przejawem myślenia życzeniowego). W 2009 roku powtórzył deklarację umieszczenia na orbicie nowej rosyjskiej stacji bez wyznaczania jednak daty, kiedy miałoby to nastąpić. Wszystko najwyraźniej będzie zależało od długości eksploatacji ISS.

Jak miałby wyglądać Orbitalniy Pilotiruemyi Eksperimentalniy Kompleks na chwilę obecną? W przeciwieństwie do jakiegokolwiek innego obiektu czy to Mira, projektu Mira 2 czy ISS, sercem nowej stacji będzie czterotonowy rdzeń o kształcie kuli zaopatrzony w 6 portów dokujących NODE. Będzie to jedyny stały element stacji. Wszystkie inne moduły będzie można dodawać i usuwać wraz z upłynięciem czasu ich przydatności. Moduł NODE ma zostać wkrótce umieszczony na ISS i wraz z kilkoma innymi oddzielić się od niej, gdy zapadnie decyzja o deorbitacji [3]. Rosjanie opracowali również bardziej kontrowersyjny plan działania: odłączenie całej swojej sekcji, gdy stacja będzie jeszcze działać. Pozbawiłoby ją to możliwości kontroli lotu i wysokości orbity, gdyż te elementy znajdują się w module Zvezda. W takim wypadku w ciągu najbliższej dekady ISS mógłby uratować tylko zmodyfikowany europejski ATV, dając jej możliwość manewrowania (choć przy mnogości funkcji jaką spełnia rosyjski moduł serwisowy tak naprawdę podobna sytuacja oznacza koniec stacji). W tym czasie Rosjanie będą musieli zmienić inklinację orbity na taką, którą mógłby obsługiwać nowobudowany kosmodrom Wostocznyj. Do jej zmiany użyte zostałyby w roli holowników kosmicznych statki transportowe Progress.

Tak może wyglądać rosyjska astronautyka za dekadę lub dwie. Nie wszystko zależy od samych Rosjan. Obecna stacja jest międzynarodowa i duży wpływ na ich plany będą miały ruchy wykonane przez Amerykanów. Rosja ma długotrwałą wizję eksploracji kosmosu, do której konsekwentnie dąży. Nowa seria rakiet Rus-M, nowy załogowy statek kosmiczny PPTS (Perspektivnaya Pilotiruemaya Transportnaya Sistema), będący następcą wysłużonego Sojuza, a wszystko to startujące z nowego kosmodromu Wostocznyj do nowej rosyjskiej stacji orbitalnej. Na chwilę obecną Rosjanie wydają się mieć mniej problemów z planowaniem swojej przyszłości niż ich amerykańscy koledzy.

 ukończony segment rosyjski gotowy do odłączenia jako samodzielna stacja.


Ukończony segment rosyjski gotowy do odłączenia jako samodzielna stacja.

Bibliografia:
[1] http://www.fas.org/ota/reports/8319.pdf -Memorandum techniczne -Działania Rosjan do ustanowienia stałej obecności człowieka w kosmosie 1983r. (PDF)
[2] http://en.Wikipedia.org/wiki/TKS_spacecraft#TKS_FGB
[3] http://www.russianspaceweb.com/iss_node.html

oraz:
http://www.russianspaceweb.com – Serwis internetowy poświęcony rosyjskiej astronautyce.
http://en.wikipedia.org – angielskojęzyczna wikipedia

Advertisements

Informacje Orland Krzyżanowski
Witam na blogu tematycznym poświęconemu historii załogowej astronautyki. Wpisy będą miały charakter artykułów z zachowaniem poprawności formalnej w postaci podania źródeł bądź przypisów w wypadku korzystania z czyjejś pracy. W polskojęzycznym internecie nie ma wielu stron traktujących wybrane zagadnienia szczegółowo a dotyczących mniej znanych zagadnień w postaci koncepcji i różnych studiów dotyczących eksploracji przestrzeni kosmicznej w przeszłości.

2 Responses to Perspektywy rosyjskiego programu kosmicznego w kontekście deorbitacji ISS około 2025 roku

  1. Pingback: Rosjanie rozbudują Międzynarodową Stację Kosmiczną! « -Undocking confirm! SpaceSite

  2. Pingback: Modelarstwo kosmiczne: Rosyjski segment ISS. | -Undocking confirm! SpaceSite

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: