Soyuz LOK- niezrealizowany element rosyjskiego programu księżycowego

Na podstawie: The early Soyuz missions, L1, N-1/L3 programs (1967-1974) na: http://www.russianspaceweb.com

LOK w konfiguracji dla misji księżycowej mógłby być nazwany Sojuzem na sterydach, gdyż przypomina rozrośniętą wersję orginalnego statku Sojuz 7K-OK. Jednak nie tylko wygląd wyróżniał ten projekt. W środku znajdowało się kilka unikalnych rozwiązań i dodatkowych systemów.

Historia projektu

LOK został obmyślony jako część księżycowego kompleksu ekspedycyjnego. Statek był przeznaczony do przewiezienia na księżyc dwuosobowej załogi z której jeden astronauta zostałby na orbicie a drugi wylądował na powierzchni srebrnego globu w lądowniku LK wchodzącym w skład kompleksu L3 .

Podstawowa konfiguracja kompleksu została opracowana w roku 1963 dwa lata po Stanach Zjednoczonych. Tutaj pozwolę się zatrzymać i wyrazić swoje zdanie w temacie wyścigu kosmicznego i lądowania człowieka na księżycu. Filmy i dokumenty na discovery nie pozwalają nam zapomnieć kto wygrał wspomniany wyścig. Zajmując się tym tematem musimy jednak spojrzeć na problem szerzej i zdystansować się do najbardziej popularnych i obiegowych opinii. Polecam sięgnąć po film „Space Race” produkcji BBC który dobrze moim zdaniem obrazuje rzeczywistą sytuację na początku lat 60` oraz „Zimna wojna w kosmosie” produkcji rosyjskiej. Amerykanie ogłosili plan lądowania człowieka na księżycu w czasie w którym nie byli w stanie umieścić człowieka na orbicie. Za sobą mieli jeden suborbitalny lot przerobionej rakiety balistycznej i wielkie opóźnienie w stosunku do swoich rywali. W tym samym czasie Rosjanie mieli za sobą wiele „pierwszych razów w historii”. Problem leżał nie w tym jak Rosjan przegonić ale w ogóle dojść do ich poziomu. Księżyc był jedyną rzeczą o którą można było startować od zera. Dlaczego? Bo Rosjanie nie planowali w najbliższym czasie załogowej misji księżycowej.  Ogłoszenie programu księżycowego praktyczne zerowało szanse zmuszając Rosjan do zajęcia się programem który był „nie po drodze” ich koncepcji rozwoju załogowej astronautyki. W moim mniemaniu była to pętla na szyje NASA która zaciska się od roku 1969. Rosjanie nie bez powodu nie interesowali się załogową misją na księżyc. Środki przeznaczone na program bez dalszej koncepcji jego kontynuacji byłyby zmarnowane a lata doświadczeń „nie w tym kierunku” bezpowrotnie utracone.  Żeby nie być gołosłownym przestawiam wykres postępu wyścigu kosmicznego:

Co widzimy powyżej(1) to przełom około 65 roku w którym USA wychodzą na prowadzenie. I dobrze, ale zobaczcie co dzieje się po ostatnim locie Apolla 17. W roku 73 NASA znajduje się pod czerwoną rosyjską kreską. Ten wygrał wyścig kosmiczny kto powie w którym miejscu wykresu go kończymy. W roku 1969 Astronautyka rosyjska dopiero nabierała rozpędu.

Jest to temat na zupełnie inny artykuł ale zależało mi na wybiciu czytelnika z wyrobionego toku myślenia o tamtych wydarzeniach. W szczycie księżycowej gorączki połowy lat 60` rosyjscy konstruktorzy specjalizujący się w załogowych lotach kosmicznych musieli stawić czoło wielu problemom podczas gdy ich rywale skoncentrowani byli tylko na programie Apollo. Korolew i jego współpracownicy spędzili wiele bezsennych nocy rozpraszając się pomiędzy opracowaniem statku Sojuz przeznaczonego do misji orbitalnych, lotem wokół księżycowym i w końcu kompleksem do lądowania na księżycu L3. Rosjanie nie byli zachwyceni wizją wyścigu na księżyc więc nie rezygnowali z przyjętej wcześniej linii rozwoju. Pamiętajmy że tylko jedna ze stron postawiła cel wyścigu i warunki jego wygrania.

Największą różnicą pomiędzy orbitalną wersją Sojuza a wersją księżycową był system zasilania. Zrezygnowano z paneli słonecznych na rzecz ogniw paliwowych wodór/tlen. Opracowano również system odzyskiwania wody „Rosa”. Testy miały objąć bezzałogowy lot w którym specjalne urządzenia symulowałyby wilgotność powietrza w statku tak jak gdyby przebywali tam prawdziwi kosmonauci. Niestety żaden LOK nigdy nie poleciał w kosmos. Ostatnia rakieta N1 miała wynieść kompletny statek ale wybuchła podczas startu. Dziś szczątki LOK można oglądać w MAI Museum in Moscow oraz Korolev School and Energia Museum in Korolev(2).

przypisy:

1. http://en.wikipedia.org/wiki/Space_Race

2.http://www.friends-partners.org/partners/mwade/craft/soy7klok.htm

Zagadnienia ogólne wprowadzające w problematykę :

http://en.wikipedia.org/wiki/Soviet_Moonshot – Wprowadzenie do Rosyjskiego Programu Księżycowego

http://www.astronautix.com/craft/soy7klok.htm  encyklopedyczny  opis projektu Sojuz LOK (ang.)

Advertisements

Informacje Orland Krzyżanowski
Witam na blogu tematycznym poświęconemu historii załogowej astronautyki. Wpisy będą miały charakter artykułów z zachowaniem poprawności formalnej w postaci podania źródeł bądź przypisów w wypadku korzystania z czyjejś pracy. W polskojęzycznym internecie nie ma wielu stron traktujących wybrane zagadnienia szczegółowo a dotyczących mniej znanych zagadnień w postaci koncepcji i różnych studiów dotyczących eksploracji przestrzeni kosmicznej w przeszłości.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: